Volgend artikel

Achtergrond

Wat ervaren de huurders? - deel 3

Comfortabel nul-op-de-meter

5 minuten leestijd

Een flatcoach in Rijswijk (deel 1), echt contact in Tilburg (deel 2) en een ingrijpende renovatie in Hoek van Holland (deel 3). Wat ervaren huurders als hun huisbaas gaat vernieuwen of op een andere manier gaat werken? Drie verhalen van corporaties en hun samenwerkingspartners. En verhalen van huurders die ermee te maken kregen. 

Deel 3 Hoek van Holland:
Comfortabel nul-op-de-meter door constructief te blijven

Samenwerkingspartners: Woningbouwvereniging Hoek van Holland, bewonerscommissie, aannemer, installatiebedrijven en een onafhankelijk adviesbureau

Wie door de President Wierdsmastraat in Hoek van Holland rijdt, zal niet direct zeggen dat de eengezinswoningen daar al in de jaren 50 zijn gebouwd. Woningbouwvereniging Hoek van Holland (WVH) liet deze 52 huurwoningen in 2012 grondig renoveren. Het duurde daarna echter nog zo’n vijf jaar voordat de bewoners er comfortabel konden wonen. Verderop in dit verhaal vertelt huurder Loek Dijkshoorn over zijn ervaringen. 

De woningen zijn energiezuinig gemaakt en gingen van energielabel F naar A. Op de van oorsprong platte daken zijn puntdaken geplaatst met heel veel zonnepanelen. De bewoners kregen er een complete zolderruimte bij. De muren en daken zijn geïsoleerd, er is drielaags HR++ glas geplaatst en elke woning heeft een ventilatiesysteem. De nieuwe HR-ketel is gecombineerd met convectoren in plaats van radiatoren.

Mark Dijsselbloem, manager vastgoed bij WVH, vertelt: ‘Inmiddels vinden we projecten om woningen energiezuinig of nul-op-de-meter te maken, heel normaal. Maar in 2012 was dit een van de projecten waarmee je als woningcorporatie voorop liep. Er zijn toen ook meteen 50 woningen gerenoveerd, een prestigieus project waarin veel geld is geïnvesteerd.’

Meer horen over deze NOM-renovatie?

Meld u aan voor de kijkje-in-de-keuken-sessie op 20 september 2018.

Koude trek
Ondanks de forse investering per woning kwamen er al snel diverse kinderziektes aan het licht. De belangrijkste klachten van bewoners gingen over het comfort. Ze voelden een vervelende koude trek in de woon- en slaapkamers die voor flinke temperatuurschommelingen zorgde. Dijsselbloem: ‘Sommige bewoners zaten vanaf dag één met een dekentje op de benen.’

Moesten de bewoners wennen aan de nieuwe situatie? De nieuwe installatie met convectoren geeft immers een ander warmtegevoel dan de stralingswarmte van de oude radiatoren. Moesten de huurders beter leren omgaan met de bediening van de installaties? Of mankeerde er toch iets aan de installaties?

‘Een van onze lessen is op te passen met al te nieuwe dingen, maar wachten tot alles is uitontwikkeld duurt te lang. Extra belangrijk dus om als corporaties onder elkaar ervaringen te delen’

Dijsselbloem: ‘Er is veel discussie geweest. We hebben allerlei individuele aanpassingen gedaan, diverse enquêtes gehouden, vereenvoudigde instructies ontwikkeld. Kortom, er is veel gesleuteld, maar ondanks alles bleven de comfortproblemen bestaan.’

Voor sommige bewoners was de situatie zo onprettig, dat zij zelf ventilatie-openingen dichtmaakten of de stekker van de mechanische ventilatie-unit eruit trokken. ‘Dat kon zo niet blijven. Daarom zijn we samen met de bewoners in 2016 een verbetertraject gestart.’

Testen in proefwoningen
Inmiddels is dat traject afgerond, met als eindresultaat erg tevreden bewoners. Ook zij beleven hun woningen nu als energiezuinig én comfortabel. Wat was nodig om dat te bereiken?

Tevreden bewoners als eindresultaat. Wat was er voor nodig om dat te bereiken?

Dijsselbloem: ‘Het vertrouwen in WVH was natuurlijk flink weggezakt. We waren al bijna vijf jaar bezig, en nog waren de klachten en problemen niet opgelost. Daarom hebben we een onafhankelijk adviesbureau ingeschakeld dat een brug kon slaan tussen WVH en de bewoners. Er is intensief samengewerkt met de bewonerscommissie onder leiding van de heer Dijkshoorn, een van de bewoners.’ (Lees zijn verhaal hierna.)

Er bleek een top 6 van klachten. Per onderdeel is naar oplossingen gezocht. ‘Elke oplossing is uitgebreid getest in twee proefwoningen, voordat we die in alle 50 woningen zouden toepassen. Dat leidde weer tot aanpassingen, net zolang tot we de juist aanpak hadden gevonden. We hebben echt de tijd genomen om te testen, iets wat in 2012 onvoldoende was gebeurd.’

Bekijk de video: Renovatie jaren 50 woningen naar vrijwel NOM, Woningbouwvereniging Hoek van Holland

Ventilatiebox
De koude trek in de woonkamer verdween door het destijds nieuw ontwikkelde type convector te vervangen door een beproefd type ClimaRad. Op de verdieping zijn verder de luchtopeningen in de gevel aangepast. Bij harde wind komt er nu minder koude lucht naar binnen. Geen overbodige luxe in een kustplaats waar het vaak stevig waait.

Daarnaast is ook de mechanische ventilatiebox vervangen door een type dat, aangestuurd door CO2- en/of vochtmeting, automatisch op de juiste stand ventileert, maar naar behoefte ook handmatig ingesteld kan worden.

‘Uiteindelijk hebben we in een bewonersbijeenkomst een plan van aanpak gepresenteerd. Vervolgens zijn alle woningen één voor één aangepakt met als resultaat zeer tevreden bewoners’, besluit Dijsselbloem. 

‘Eén van de lessen die we hebben geleerd is op te passen met al te nieuwe dingen. Maar dat zorgt ook voor een dilemma, want het duurt te lang om te wachten tot alles uitontwikkeld is. Daarom is het extra belangrijk om als corporaties onder elkaar ervaringen te delen.’ 

Foto: Joris den Blaauwen

Loek Dijkshoorn, coördinator van de bewonerscommissie Pres. Wierdsmastraat Hoek van Holland

‘Eindelijk hebben we een stabiele temperatuur in huis’

‘Vanaf het eerste moment na de renovatie begonnen de problemen. Er was regelmatig veel tocht in huis en de temperatuur in de woonkamer schommelde flink. Ook maakten de convectoren te veel lawaai en waren ze niet overal goed opgehangen. De verwarmingsinstallatie werkte voor geen meter’, vertelt Loek Dijkshoorn.

‘Vanaf 2013 hebben we de problemen regelmatig aangekaart, maar helaas zonder resultaat. We kregen op een gegeven moment het advies om de thermostaat maar op 24 graden te zetten, maar dan was het nog niet behaaglijk. Ook werd gesuggereerd dat we moesten wennen en de installaties beter moesten bedienen. Maar daar lag het niet aan. Het is te eenvoudig om klachten aan het gedrag van de bewoners te wijten.’

‘Vanuit de bewonerscommissie heb ik een enquête gehouden onder de bewoners. Op het verhaal van één huurder kun je immers niet afgaan. Ik ben alle huizen langsgegaan en heb zoveel mogelijk reacties verzameld. In situaties als deze voorkom je onduidelijkheid door niet af te gaan op gegevens van derden, maar zelf alle informatie te verzamelen.’

‘We kregen het advies om de thermostaat maar op 24 graden te zetten’

‘Als medebewoner raak je ook makkelijker in gesprek met je buurtgenoten. Met een goed beeld van de problemen zijn we vervolgens met Woningbouwvereniging Hoek van Holland gaan praten. Snel daarna werd besloten de situatie aan te pakken. Mark Dijsselbloem werd betrokken als projectleider en hij heeft zijn functie meer dan waargemaakt.’

‘Door ons coöperatief op te stellen en goed naar elkaar te luisteren, is de samenwerking goed verlopen. De nieuwe convectoren werkten vanaf het eerste uur goed. Het heeft vijf jaar geduurd, maar nu hebben we een stabiele temperatuur in huis, een aangename warmte die voelt als een warme deken.’

Tekst: José de vreede