Volgend artikel

Achtergrond

WAT ERVAREN DE HUURDERS?

Deel 1: Langer zelfstandig dankzij flatcoach

4 minuten leestijd

Een flatcoach in Rijswijk (deel 1), echt contact in Tilburg (deel 2) en een ingrijpende renovatie in Hoek van Holland (deel 3). Wat ervaren huurders als hun huisbaas gaat vernieuwen of op een andere manier gaat werken? Drie verhalen van corporaties en hun samenwerkingspartners. En verhalen van huurders die ermee te maken kregen. 

Deel 1 Rijswijk:
Flatcoach ondersteunt zelfstandigheid ouderen

Samenwerkingspartners: Vidomes, Rijswijk Wonen, gemeente Rijswijk, welzijnsorganisatie Welzijn Rijswijk en zorginstellingen Florence en WoonZorgCentra Haaglanden

Wie helpt kwetsbare ouderen langer zelfstandig te wonen? Wie stimuleert ze activiteiten te bedenken en er aan mee te doen? Wie bereikt alleenstaande ouderen die dreigen te vereenzamen? Wie kan kleine reparaties in huis verrichten? Wie bemiddelt in conflicten tussen flatbewoners? En dat het liefst allemaal tegelijk? In Rijswijk hebben ze daar sinds 2016 een antwoord op door het innovatieproject Flatcoach. Verderop in dit verhaal vertelt huurster Marian Vissers over haar ervaringen.

De Flatcoach combineert werkzaamheden op het gebied van welzijn, zorg en wonen. Gemeente Rijswijk werkt in deze pilot samen met partijen uit die drie domeinen. Jasper Voskuilen is zo’n flatcoach. Hij is actief in twee gebouwen: de Bernhardflat van woningcorporatie Vidomes en de Titus Brandsmaflat van Rijswijk Wonen.

Alleskunner
Ronald Everard, adviseur Strategie en Innovatie bij Vidomes, benadrukt dat de flatcoach geen vervanger is van de complexbeheerder, waar veel corporaties mee werken. ‘Dat dachten veel bewoners in eerste instantie. Dus was er wel wat weerstand.’

‘Als flatcoach moet je juist een alleskunner zijn’, zegt Jasper Voskuilen. Maar als hij zijn belangrijkste eigenschappen moet noemen, dan zijn dat die van verbinder en aanjager: ‘Het aanboren van talenten en zorgen dat die duurzaam worden ingezet.’

Flatcoach Voskuilen is vooral bezig met het aanboren van talenten en zorgen dat die duurzaam worden ingezet

Voskuilen ondersteunt het organiseren van een wekelijkse waaier aan activiteiten, bijvoorbeeld cursussen en sjoelmiddagen, hij coördineert een hulpgroepje dat kleine klusjes doet of boodschappen voor anderen, maar hij is ook de schakel naar het sociaal wijkteam, helpt bij de aanvraag voor de voedselbank of schakelt formulierenhulp in.

Hij ziet zichzelf niet zozeer als probleemoplosser – want dat doen de bewoners bij voorkeur zelf – maar heeft wel een rol om problemen op tijd te signaleren. Dan moet je dus bereikbaar en benaderbaar zijn. En dat is Jasper. ‘Omdat ik klusjes doe, kom ik ook bij mensen achter de voordeur. En als ik door de flat loop dan word ik continu door bewoners aan mijn snor getrokken.’

Wie werft?
Voskuilen en Everard noemen enkele voorwaarden voor succes bij het invoeren van een flatcoach. Jasper Voskuilen wijst op de aanwezigheid van een gemeenschappelijke ruimte en voldoende faciliteiten voor communicatie en activiteiten. Ronald Everard betoogt dat vanaf het allereerste begin de bewoners worden betrokken in de plannen.

De samenwerking tussen gemeente en vijf partijen leverde nog wel wat praktische vraagpunten op, zo schetst Ronald Everard. Wie werft een flatcoach, bijvoorbeeld, en bij wie komt hij of zij in dienst en onder welke omstandigheden. ‘De eerste flatcoach kwam uit de zorg. Florence werd toen zijn feitelijke werkgever, maar eigenlijk werkt hij in dienst van de bewoners.’ Hetzelfde geldt ook voor zijn opvolger Voskuilen. Die werkt 32 uur per week, 14 uur voor Titus Brandsma, 18 uur in de Bernardflat.

De kosten voor de flatcoach schat Everard op ongeveer 60.000 euro, daar komen nog kosten voor projectruimte en voorzieningen bij. Die werden betaald uit gemeentelijke subsidie plus projectgelden. De pilot duurt drie jaar en loopt eind 2018 af.

Er wordt nu gekeken naar manieren om de flatcoach duurzaam te financieren. De focus ligt dan niet alleen bij gemeente en corporaties, aldus Everard. ‘We hebben het liefst dat zorgpartijen ook financieel participeren. De inzet van een flatcoach voorkomt voor een deel dat we WMO-gelden moeten inzetten, of verzekeringsgeld. We gaan binnenkort ook in gesprek met zorgverzekeraars.’ Want de grootste valkuil is stoppen met de coach, omdat alles nu lekker loopt.

‘De grootste valkuil is stoppen met de flatcoach, omdat alles nu lekker loopt’

Uitbreiden
De initiatiefnemers werken ook aan uitbreiding van het project. Ronald Everard: ‘De flat naast de Bernardflat is logischerwijs als eerste aan de beurt. Er zijn ook concrete plannen om te starten met een flatcoach in de gemeente Leidschendam-Voorburg. Dat staat ook in onze prestatieafspraken. We hopen dat iemand op 1 januari kan beginnen.’

Daarnaast denkt Vidomes erover om het concept door te ontwikkelen, bijvoorbeeld naar eengezinswoningen in complexe wijken. ‘Een wijkcoach kan de ogen en oren in de wijk zijn’, zegt Everard. Hij of zij zou zich overigens niet alleen hoeven te richten op ouderen. Hulp aan kwetsbare jongeren of vluchtelingen is ook heel goed denkbaar. 

Foto: Joris den Blaauwen

Flatcoach Jasper Voskuilen en Marian Vissers, zij is een actieve huurder in de Bernhardflat in Rijswijk

‘We vragen wat mensen willen en kunnen’

Marian Vissers woont al 22 jaar in de Bernhardflat in Rijswijk, eerst met haar echtgenoot en de laatste tien jaar als weduwe. Zij herinnert zich dat toen de flatcoach in 2016 werd geïntroduceerd, de bewoners er in eerste instantie niet veel van moesten hebben.

‘Ik denk dat we te laat zijn geïnformeerd. Het ging ook te hard: op de eerste informatiebijeenkomst moesten we meteen stemmen of we akkoord gingen.’ Uiteindelijk raakten de bewoners van de Bernardflat overtuigd van het nut en Marian Vissers ging in een werkgroep die de flatcoach begeleidde.

Vissers: ‘Een van de eerste activiteiten was een open huis. De ene bewoner nam de andere mee en zo breidde het groepje bezoekers zich gestaag uit.’ Zo werkt de invoering het beste, denkt ze. Je moet de mensen niet overdonderen.

‘De ene bewoner nam de andere mee en zo breidde het groepje bezoekers zicht uit’

‘Toen kwamen er vanzelf Tai Chi-lessen, schilderlessen, een creamiddag om te handwerken voor het Ronald McDonald-huis, een wandelclub, een middag verhalen vertellen en we doen mee aan de Nationale Burendag en NL Doet.’ Oh, en dan wil ze het wekelijkse ‘Happy Ouwer’ en het kerstbuffet en de nieuwjaarreceptie niet vergeten. Het is te veel om op te noemen.

Niet-vermoede talenten kwamen aan het licht. Dat kwam door een methode die de flatcoach introduceerde: Talentenkaarten. ‘Met een paar simpele vragen brengen we in kaart wat mensen kunnen en willen’, legt Vissers uit. ‘Dan gaat het ook om klusjes doen of boodschappen.’

Ook zij ging de huizen langs om de vragen te stellen. ‘Op zo’n manier kom je ook bij mensen die wat moeilijker te bereiken zijn. En dat betaalt zich uit in de flat: er wordt nu veel meer met elkaar gepraat.’

Jasper is altijd goed benaderbaar en weet de weg voor mensen in de problemen, ziet Marian Vissers. ‘Zo help je elkaar wat makkelijker.’

tekst: leendert douma