Volgend artikel
Aedes-Magazine editie 1-2020

Groeten uit

Provincie Groningen

4 minuten leestijd

Overal in Nederland zijn de woningmarkt en de bewoners anders. In deze rubriek zoomen we op één regio in. Hoe is de situatie? En welke rol spelen woningcorporaties? In Groningen zijn de verschillen enorm. Van krimp en aardbevingsproblematiek in de ‘ommelanden’ tot een zwaar overspannen woningmarkt in de stad. Door samenwerking en innovatie proberen de corporaties deze verschillen te overbruggen.

Voor Sije Holwerda, directeur-bestuurder van de Groningse woningcorporatie De Huismeesters, zijn de prioriteiten duidelijk. De stad heeft, net als bijna alle andere grote Nederlandse steden, te maken met een zeer gespannen woningmarkt. De huizenprijzen schieten de lucht in, de druk op de sociale huurwoningen neemt toe en er is een duurzaamheidsdoelstelling.

‘We moeten tegen de klippen op bouwen om aan de vraag te kunnen voldoen’, legt Holwerda uit. ‘Tegelijkertijd ligt er de ambitie om als stad in 2035 CO2-neutraal te zijn. Een grote uitdaging voor de zes corporaties in de gemeente Groningen. Zeker omdat we ook niet zomaar willen uitbreiden. We willen de kwaliteit van de omgeving behouden dus bouwen moet zoveel mogelijk in de stad zelf.’

Wethouder Roeland van der Schaaf (PvdA, wonen) onderschrijft zijn visie. ‘Qua gekte, prijsstijgingen en gemiddelde verkooptijd komen we in de buurt van steden als Utrecht en Amsterdam. Ik denk dat die problemen de komende jaren alleen maar groter worden. Samenwerken met marktpartijen en corporaties is essentieel.’

Neuzen dezelfde kant op
De oververhitte woningmarkt in de stad Groningen is de helft van het verhaal. De rest van de provincie heeft twee compleet andere opgaven die vragen om een oplossing: de krimp en de aardbevingsproblematiek.

Nieuwe woningen in Delfzijl zijn kleiner dan voorheen, dat past bij de kleinere huishoudens.

Holwerda kent die andere kant van de medaille maar al te goed. Als voorzitter van samenwerkingsverband G13 – waarin alle corporaties uit de provincie zich hebben verenigd – probeert hij alle neuzen dezelfde kant op te krijgen. Het doel? Gezamenlijk oplossingen bedenken en zo verbinding maken tussen de stad en de ‘ommelanden’.

‘Zo’n acht jaar geleden begonnen we met de C14. Daarin zaten alle corporaties die actief waren in het aardbevingsgebied. Samen pakten we zaken aan als de versterkingsopgave, de schadeafhandeling en de communicatie richting de bewoners. Maar we merkten dat ook op andere terreinen samenwerken noodzakelijk was.’

‘Daarom hebben we sinds begin dit jaar twee verschillende samenwerkingsverbanden. G13 voor de gehele provincie, KR8 voor de corporaties in het aardbevingsgebied. Er is geen regio in Nederland te vinden waar de verschillen op de woningmarkt zo groot zijn als in Groningen.’

Krimp is te eenvoudig
In Noordoost-Groningen is woningcorporatie Acantus actief in vijf gemeenten en heeft ruim 13.000 sociale huurwoningen in beheer. Directeur-bestuurder Anita Tijsma omschrijft haar werk als ’de ruimte benutten voor nieuwe samenwerkings- en woonconcepten én voorkomen dat we de rafelrand van Nederland worden.’

‘We werken intensief samen met huurders, gemeente en aannemers’

Naast de aardbevingen heeft het uitgestrekte gebied ook te maken met een bevolking die steeds ouder wordt, in aantal daalt en een relatief lage economische status heeft. Om die problemen zo goed mogelijk te kunnen aanpakken, is Acantus lid van zowel de G13 als de KR8.

‘Noordoost-Groningen aanduiden als krimpgebied is te eenvoudig en doet geen recht aan deze mooie regio’, zegt Tijsma meteen. ‘Sommige kernen zijn door de aanwezige voorzieningen juist wel in trek. Daar moet je als corporatie op inspelen. Geen groei van de voorraad, maar verandering. Dat is een uitdagend businessmodel.’

Innovatie
Daarnaast heeft Tijsma ook nog te maken met de gevolgen van de aardbevingen in het gebied. ‘Door de onzekerheid die deze problematiek met zich meebrengt voor de bewoners is de urgentie van aardbevingsbestendige woningen hoog, met daarnaast betaalbaarheid die belangrijk blijft.’ De oplossing in deze complexe opgave: samenwerken en innoveren. ‘Want hoe complex de problemen ook zijn, er ontstaan kansen in een gecombineerde aanpak.’

In Delfzijl bijvoorbeeld, de gemeente met de grootste bevolkingsdaling van 14 procent gaat Acantus voor 386 huurders nieuwe woningen bouwen. De noodzakelijke versterkingsopgave door de aardbevingen is gecombineerd met innovatieve wijkvernieuwing.

Foto: HH/Marco van Middelkoop

PROVINCIE GRONINGEN IN CIJFERS

Aantal inwoners: 231.299 (Groningen stad), 352.689 (regio)

Aantal huishoudens: 135.076 (Groningen stad), 158.664 (regio)

Woningmarktregio: Groningen Drenthe

Woningcorporaties: 14 in de provincie, waarvan 6 in Groningen stad

Aantal woningen: 114.733 (Groningen stad: huur 60% en koop 40%) 164.929 (regio: huur 40% en koop 60%)

Sociale huur/particuliere huur hele provincie: 68% sociaal/ 32% particulier

Gemiddelde maandhuur corporatiewoningen: 515 euro (Groningen stad) 505 (vijf gemeenten Noord-Groningen)

Gemiddelde WOZ-waarde: 166.000 euro (provincie), 157.000 euro (stad)

‘We werken intensief samen met huurders, gemeente en aannemers en hebben nieuwe, kleinere woningen geïntroduceerd. De nieuwbouw is duurzaam en toekomstbestendig, past beter bij de gemiddelde grootte van de huishoudens en de woningen zijn door de beperkte oppervlakte beter te betalen.’

Huurders zijn er blij mee. ‘In deze regio is veel armoede, mensen moeten wel met plezier kunnen blijven wonen’, zegt Edo Ladage, voorzitter van Huurderskoepel Acantus. ‘Daar strijden wij voor. En zo’n versterkingsopgave als in Delfzijl is juist een kans om op een creatieve manier te kunnen voldoen aan de vraag van de bewoners. Wel is het belangrijk dat we de juiste keuzes maken. Over tien jaar moeten we er met een goed gevoel op kunnen terugkijken.’

Stug volhouden
Hoe groot de verschillen soms ook zijn, de partijen in Groningen zijn het er over eens: samenwerken is de sleutel tot succes. ‘Een duivels dilemma is het soms’, erkent Holwerda. ‘Als je probeert de problemen in de stad op te lossen, conflicteert dat al gauw met de belangen twintig kilometer verderop. Maar zolang we in gesprek blijven en de programma’s goed op elkaar afstemmen, komt dat zeker goed.’

‘Makkelijk is het niet, maar we moeten een paar jaar lang stug dit beleid volhouden’, aldus wethouder Van der Schaaf. ‘We beseffen dat we elkaar nodig hebben. Het toekomstperspectief van het hele Noorden is van levensbelang voor onze stad.’

tekst: jasper monster