Volgend artikel

Beeldreportage

GEZELLIG SAMEN

Jong en oud in Huis Assendorp in Zwolle

6 minuten leestijd

In Zwolle heeft woningcorporatie Habion een voormalig verzorgingshuis en aanleunwoningen samengevoegd tot Huis Assendorp. Het is nu een woongemeenschap voor ouderen én jongeren. De jongste bewoner is vier weken en de oudste 98 jaar. ‘Als ik thuiskom uit mijn werk is er altijd wel iemand voor een praatje’, zegt Hanna (30). 

Tot 2012 leverde Habion gebouwen aan zorgorganisaties die de huur financierden met subsidie van het ministerie van VWS. Met de beleidswijziging scheiden van wonen en zorg in 2013 kwam eventuele leegstand voor rekening van de zorgorganisatie. ‘Die vroeg Habion om een huurverlaging. Maar dat kan niet. Mede omdat wij in diezelfde tijd juist meer belastingen zijn gaan betalen door de verhuurderheffing’, zegt Peter Boerenfijn, directeur van woningcorporatie Habion.

‘We zijn samen gaan kijken hoe we leegstand tegen kunnen gaan in verzorgingshuizen en de gebouwen weer leuk en aantrekkelijk kunnen maken.’ De corporatie begon met experimenten om het verzorgingshuis opnieuw uit te vinden, maar dan aangepast aan de woonwensen van deze eeuw.

‘Alle bewoners hebben een eigen plek, gezelligheid vind je meteen buiten je appartement’

Een van die experimenten is Huis Assendorp in Zwolle. Habion en Zonnehuisgroep IJssel-Vecht hebben ouderen en buurtbewoners bevraagd hoe ze hun oude dag het liefst zien. Wat blijkt: ouderen willen vooral niet meer verhuizen. Boerenfijn: ‘Ze willen een woning die naar behoefte verandert van woonhuis naar verzorgingshuis, verpleeghuis en eventueel hospice. En ze wilden privacy en reuring.’

Daar ging het mis met de oorspronkelijke zorgorganisatie. Die wilde niet dat er ook studenten kwamen wonen, zoals bedacht was. Daarom is drie jaar geleden de huur opgezegd en ging Habion met de bewoners zelf aan de slag en kwam zorgorganisatie PGVZ in beeld.

Foto: Simone Michelle de Blouw

Mans Hofman secretaris van vereniging Huis Assendorp laat de tuin zien van het verbouwde voormalige verzorgingshuis. In en om het huis zijn veel gezellige ontmoetingsplekken gemaakt.

Het verbouwde en samengevoegde Huis Assendorp, midden in een woonwijk, biedt nu 100 kleine twee- en driekamerappartementen. Het is een huis waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, met inpandig ruimten voor de pedicure, de fysiotherapeut en de kapper. Sinds kort huurt ook een kinderdagverblijf ruimte in het complex. Dat geeft een hoop gezelligheid. ‘Het is de bedoeling dat we hier bijvoorbeeld samen koekjes gaan bakken en dat de oudere mensen hier komen voorlezen’, zegt kinderopvangleidster Hossai Mehrwarz.

Ontmoetingsruimten
De fysieke muur is verdwenen tussen het oude verzorgingshuis Molenhof en de voormalige aanleunwoningen Achter de Hoven. Hierdoor kwam er ruimte voor meer faciliteiten, zoals een atelierruimte.

In het huis zijn veel zitjes en ontmoetingsplekken gemaakt. Eén zaal is nog in verbouwing. ‘Hier komt een grote ontmoetingsruimte waar ook mensen van buiten naar toe kunnen komen en waar we met elkaar een film kunnen kijken’, zegt Mans Hofman, secretaris van de Vereniging Huis Assendorp. ‘Het is sowieso een open huis. In principe is iedereen welkom’, zegt hij.

Koffieochtend en borrelmiddag
De bewonersvereniging Huis Assendorp heeft de dagelijkse leiding in handen en regelt de activiteiten in huis in samenspraak met de corporatie. Zo regelt Hanna op maandag de koffieochtend en ze verzorgt ook regelmatig de borrelmiddag op zondag. ‘Ik hoorde wat ze hier gingen doen en ik wilde al samenwonen met veel mensen. Altijd iemand in de buurt voor een praatje als je thuiskomt. We zijn nu nog veel mensen bij elkaar. Het is nog niet echt een eenheid, maar we kunnen nu al niet meer met en zonder elkaar.’

Bernice (23) heeft het concept mede opgezet vanuit het idee jong en oud te verbinden. ‘Ik woon hier vanaf het begin nu vier jaar geleden, toen de muren wit waren met bruine steunlijsten eraan. Alle bewoners hebben een eigen plek, gezelligheid vind je meteen buiten je appartement. Ik woon liever hier dan in een studentenhuis. Daar moet je weg na je studie en kunnen irritaties over het schoonmaken hoog oplopen.’

‘We zijn hier samen redzaam’

Zij zit in de Theetuin met groene kussens op de banken en kleine bistrosetjes te kletsen met Mans Hofman. ‘Als jongere heb je vaak meer haast, hier word je op de rem gezet.’ Elke vrijdag zit ze bijvoorbeeld met een van de oudere bewoners op de bank om samen naar The Voice te kijken. ‘Dan gaat ze met wijn en chips over de gang en weten wij dat het weer gezellig wordt’, lacht Hofman.

Foto: Simone Michelle de Blouw

Bernice (23) heeft het concept voor huis Assendorp mede opgezet vanuit het idee jong en oud met elkaar te verbinden. ‘Ik woon liever hier dan in een studentenhuis.’

Huis op maat
Eén bewoonster heeft in Huis Assendorp een appartement dat speciaal voor haar is verbouwd en ingericht: kunstenares Gea Bleijenberg. Zij heeft spastische tetraparese en zit in een rolstoel. Haar huis is ingericht met een deur die automatisch open en dicht gaat, een speciaal bed, geen muren en een grote schuifdeur naar de badkamer met een ligbed onder de douche. Hier vindt ze rust en kan ze mediteren.

Schilderen doet ze niet hier maar in een eigen atelier elders in de stad. En heeft ze behoefte aan gezelschap dan rolt ze door de gangen op zoek naar een praatje. Er wonen meer kunstenaars in Huis Assendorp. Hun kunstwerken hangen in de gangen en staan in het atelier. Hier hebben bewoners – van beginners tot gevorderden – de ruimte om creatief aan de slag te gaan.

Wie liever de handen in de aarde steekt, kan terecht in de moestuin, opgezet door twee jonge bewoners. Daar groeien courgettes, bietjes en ander lekkers. Op deze warme dag is er niemand aan het werk. Daarnaast is er de rozentuin en de wilde bloementuin. Het huis heeft een eigen tuinman die naast de bloementuinen ook de perkjes aan de voorkant bijhoudt.

Foto: Simone Michelle de Blouw

Zorgorganisatie PGVZ is 24 uur per dag aanwezig. Overdag en ’s avonds lopen twee medewerkers rond en ’s nachts is er één zorgmedewerker. Daarnaast lopen er mensen van Djopzz. Een uitzendbureau dat leerwerkplekken regelt voor mensen die langere tijd werkloos zijn en moeite hebben om weer aan het werk te komen. Zij komen vier dagdelen per week schoonmaken. Ze maken een praatje of doen kleine klusjes voor bewoners als die daar om vragen. In totaal werken er zo’n 80 mensen in Huis Assendorp. ‘Het is hier een samenleving in het klein’, zegt Hofman.

Ondernemers
Tegen de nieuwe recreatiezaal en naast het terras zit kinderdagverblijf Kleurvlinders. De speeltuin grenst aan de moestuin. ‘Het is de bedoeling dat we in de toekomst meer samen gaan doen. Dat is leuk voor de kinderen, maar ook voor de ouderen’, zegt kinderopvangleidster Mehrwarz. ‘Het is hier gezellig, we zitten op een mooie plek, de kinderen kunnen naar buiten’, zegt de leidster, terwijl de kinderen binnen aan het racen zijn met loopauto’s. ‘Het is nu te warm buiten en we gaan toch zo eten.’

Ook in het huis is het lunchtijd. Op elke etage is een gemeenschappelijke keuken en op de tweede eten bewoners samen. Aan tafel zitten acht mensen en ieder heeft een eigen plek. Anneke Keuzenkamp (64), de vriendin van Mans Hofman, heeft haar eigen lunch meegenomen en zit in het midden om eventueel mensen te helpen.

Foto: Simone Michelle de Blouw

In huis Assendorp eten mensen met zorg samen. Tijdens de lunch helpen ze elkaar.

‘Mensen met zorg eten hier samen. Het eten komt van maaltijdservice Van Marle. Het mooie is dat wij ook eten kunnen bestellen met 15 procent korting. Dan heb je goed te eten voor 7 euro’, zegt Anneke. Ze helpt een van haar buren met een cracker als toetje na de warme maaltijd. ‘We zijn hier samen redzaam.’

Lessen
Gezelligheid maak je samen. De koffieochtenden, de borrelmiddagen en werken in de moestuin. In een maatschappij, ook in deze, verloopt niet alles even soepel. De communicatie is niet altijd duidelijk en niet alles is even goed geregeld. ‘Hier zijn soms te veel kapiteins op het schip. De ene zegt we gaan die kant op en de ander wil het anders’, zegt Hanna.

Programma Langer Thuis en inspirerende voorbeelden

Woningcorporaties hebben te maken met veranderende woonwensen. Mensen leven langer en met de veranderingen in de zorg blijven mensen ook langer zelfstandig wonen. Aedes werkt samen met leden aan oplossingen en ondersteunt het programma Langer Thuis van het ministerie VWS. Zo ontstaan verschillende woonvormen voor deze groeiende groep. Wij hebben tien woonvormen van en met corporaties in willekeurige volgorde op een rij gezet. Laat u inspireren door de bijbehorende voorbeelden

Een voorbeeld was de komst van de nieuwe zorgorganisatie. Een aantal bewoners wilde graag bij de oude zorgorganisatie blijven. Uiteindelijk is dat ook zo geregeld, maar in de startfase gaf het onduidelijkheid over wie waar verantwoordelijk voor was. ‘Hiervan hebben we geleerd dat je goede partners moet hebben die flexibel om kunnen gaan met de verschillende zorgvragen.’

En de toewijzing is essentieel. Iedereen die er komt wonen moet weten waar hij of zij aan begint. ‘Ze krijgen nu meer informatie en moeten een motivatiebrief schrijven’, zegt Boerenfijn. In een experiment moet je volgens de directeur kleine stapjes zetten en bijsturen. De koffieruimte beneden verdwijnt, omdat de schoonheidsspecialiste daar last van had. ‘Maar als je per definitie vindt dat studenten herrie maken, moet je hier niet wonen’, vindt Boerenfijn.

‘Wie intramurale verpleging wil, krijgt dat’

De woningcorporatie investeerde ongeveer 6,5 miljoen euro in de verbouwing. ‘Je krijgt er tevreden huurders voor terug. Je maakt het gebouw aantrekkelijk voor bewoners nu en in de toekomst. Huis Assendorp is bovendien systeembestendig want je bent niet langer afhankelijk van de financiering van de zorg.’

‘Wie intramurale verpleging wil, krijgt dat. Het huurcontract gaat dan voor die woning naar de zorgorganisatie. Dat kan allemaal sinds het scheiden van wonen en zorg. Nu kunnen bewoners kiezen tussen wonen en zorg, de flexibiliteit is er’, besluit Boerenfijn.

Foto: Simone Michelle de Blouw

Lucy van Enthoven (95): ‘Ik wil hier nooit meer weg. Mijn oude huis is verkocht, het ging ook niet meer alleen daar.’

 tekst: elske koopman