Volgend artikel

Column

Nieuwe woningnood is politieke keuze

Henk Peter Kip is directievoorzitter bij Mitros in Utrecht

2 minuten leestijd

Op onze ledenvergadering dit voorjaar signaleerde Marnix Norder onze verantwoordelijkheid voor de bouwproductie. Een terecht appel. Tegelijkertijd moeten we niet wegkijken van de politieke verantwoordelijkheid voor de nieuwe woningnood.

Op allerlei plekken in het land – vooral in de Randstad – lopen de wachtlijsten voor sociale huur op en komen middengroepen moeilijk aan een geschikte huur- of koopwoning. Dit wordt gepresenteerd als een natuurramp, die ons overkomt. De werkelijkheid is anders. We kiezen er zelf voor.

De eerste keuze die de politiek maakt, is het gebruik van onze ruimte. Ons grondoppervlak is voor ongeveer 70 procent groen (agrarisch 50 procent, natuur 20 procent), 20 procent water en net iets meer dan 10 procent bebouwd. Dat kan natuurlijk best anders. Met een enkele procent uitbreiding voor bebouwing (en dus minder groen), is het vinden van bouwlocaties plotseling geen probleem meer. De grondprijzen zouden bovendien dalen.

Dat we hier niet voor kiezen, is een acceptabele uitkomst van het politieke debat. Maar maak dan wel duidelijk wat de consequenties zijn. Eén daarvan is dat de Nederlandse koe meer ruimte heeft dan de gemiddelde burger. Ook dat kan, maar als sociale huisvester heb je daarbij zo je gedachten.

‘De Nederlandse koe heeft meer ruimte dan de gemiddelde burger’

Een andere keuze die de politiek impliciet maakt, is de snelheid van produceren. Zoals bekend, ligt het tempo laag. Is dat vreemd, gelet op onze inspraaktrajecten, flora- en fauna-regelgeving, archeologie-voorschriften, ambitie-stapeling gedurende de projectvoorbereiding, enzovoort? Allemaal nobele beleidskeuzes, maar het tempo lijdt er onder. En dus de beschikbaarheid van woningen.

Tot slot het geld. Investeringen in nieuwe woningen moeten wel rendabel zijn, of het nu sociale huurwoningen betreft of dure koopwoningen. Als gemeenten gaan voor het grote geld (wat best een acceptabele keuze kan zijn, gelet op andere beleidsdoelen van gemeenten), lijdt de sociale woningbouw daaronder. Wij kunnen immers niet de hoofdprijs voor een locatie betalen.

Als we de duurzaamheidsdoelstellingen in sneltreinvaart oppompen, dan betalen we daar een prijs voor in termen van te realiseren nieuwbouwaantallen. Opnieuw: allemaal begrijpelijke keuzes, maar expliciteer wat dit betekent voor de wachtlijsten.

Moraal van dit verhaal? In een democratie heeft de politiek het laatste woord over de beleidskeuzes. Die kunnen uitvallen ten nadele van de bouwproductie. Wees dan wel helder over de effecten en doe niet of de tegenvallende bouwproductie iets is dat ons overkomt. Dat is namelijk niet zo. We hebben zelf die politieke keuze gemaakt.

hkip@mitros.nl

foto: mark prins