Volgend artikel
Aedes-Magazine editie 3-2020

Huisvesters van het volk

Cornelis Beekhuis

Gematigde huur in 1905

2 minuten leestijd

Als de Woningwet in 1901 er is, komt wethouder Mr. Cornelis Beekhuis (1858-1936) in Leeuwarden gelijk in actie. In een lange brief aan de burgemeester pleit hij voor de oprichting van een woningvereniging om met overheidssteun betaalbare woningen te gaan bouwen en krotten te slopen. 

Hij schrijft: ‘Want hier ter stede zijn nog tal van woningen die meer den naam van krotten dan van menschelijke woningen verdienen.’ Zeker 500 woningen in de stad zijn rijp voor sloop blijkt uit een woningonderzoek. En er is een groot tekort aan betaalbare huizen.

Hoe de nieuwe wet in de praktijk precies uitgewerkt moet worden is nog niet helemaal duidelijk. Beekhuis duikt er met al zijn energie in en correspondeert uitvoerig met Kamerleden, met de inspecteur van de volksgezondheid en met zijn eigen gemeenteraad.

Rond 1905 willen ze in Leeuwarden een huur kunnen vragen die past bij wat een gezin kan opbrengen : 1 à 1,25 gulden per week 

Een van de discussiepunten is de berekening van de hoogte van de huur van nieuwe woningwetwoningen. De Haagse wetgevers zien graag dat dat gebeurt op basis van wat vergelijkbare woningen in Leeuwarden aan huur doen: 1,75 à 2 gulden per week. In Leeuwarden willen ze ook rekening kunnen houden met wat een gezin aan huur kan opbrengen: 1 à 1,25 gulden per week. 

Foto: Team Horsthuis

En dat laatste is wat er uiteindelijk ook gebeurt. Dankzij de inspanningen van Beekhuis is er al in 1904 de Woningvereeniging Leeuwarden en kan de zoektocht naar bouwgrond beginnen. Zo verwerft de vereniging in 1912 de grond voor de Hollanderwijk – hier op de foto – en levert er drie jaar later 177 betaalbare huurwoningen op.

Mensen wonen nog steeds graag in de Hollanderwijk en zijn georganiseerd in een actieve buurvereniging. De wijk is een rijksmonument en in beheer bij woningcorporatie Elkien.

Meer over de geschiedenis van de sociale woningbouw op www.canonvolkshuisvesting.nl.

Onlangs is van de boekeditie van de Canon Volkshuisvesting een derde druk verschenen. 

Foto: Team Horsthuis

tekst: margriet pflug