Volgend artikel
Aedes-Magazine editie 2-2020

Groeten uit

Arnhem

Samenwerken in woondeal

4 minuten leestijd


Overal in Nederland zijn de woningmarkt en de bewoners anders. In deze rubriek zoomen we op één regio in. Hoe is de situatie? En welke rol spelen woningcorporaties? Met de nieuwe Woondeal kunnen de verschillende partijen in Arnhem werk maken van de opgave: 20.000 nieuwe woningen in de hele regio én verbetering van de leefbaarheid in bestaande wijken.

Waar loopt het woningtekort het snelst op? In Amsterdam, Utrecht, Rotterdam, maar ook in de regio Arnhem-Nijmegen. ‘Dit is een unieke regio’, zegt Peter Kerris, gedeputeerde van de provincie Gelderland met onder andere wonen in zijn portefeuille. ‘Gelderland is de eerste provincie waar de overloop vanuit de Randstad terechtkomt. De stijgende prijzen daar veroorzaken een trek naar het oosten.’

Gedeputeerde Peter Kerris: ‘In Gelderland komt de overloop uit de Randstad terecht, er moest iets gebeuren’

Samen met de eigen groei- en ontwikkelopgave zorgt dat voor een onhoudbare situatie. ‘Want een stad als Arnhem heeft een eigen sociale opgave in een aantal wijken. Er moest dus iets gebeuren.’ Eind vorig jaar kwam die oplossing in de vorm van een Woondeal, de zesde van Nederland.

Foto: Martine Siemens

Vivare moet in de regio Arnhem de leefbaarheid verbeteren, de voorraad up-to-date houden én verduurzamen. Eric Angenent van Vivare: ‘Er is nog steeds sprake van een verhuurderheffing, terwijl wij met al die opgaven aan de slag moeten.’

Corporaties aan tafel
Tot 2025 20.000 woningen realiseren, tot 2030 zorgen voor een totale planvoorraad van 130 procent van de woningbehoefte en een integrale gebiedsgerichte aanpak van sociaal-fysieke achterstanden en (on)veiligheid voor Arnhem Oost. Zomaar wat punten uit de Woondeal die partijen begin maart hebben ondertekend.

Hoewel woningcorporaties in eerste instantie niet aan de onderhandelingstafel zaten, kregen ze uiteindelijk een belangrijke rol in de totstandkoming van de Woondeal. ‘De verschillende overheden waren al met elkaar in gesprek, toen zij zich realiseerden dat ook de corporaties bij het proces moesten worden betrokken’, vertelt Paul van Roosmalen, voorzitter van Woonkr8. In dit samenwerkingsverband zijn de zestien corporaties, actief in het gebied, verzameld. ‘Bij een woondeal komt veel meer kijken. Leefbaarheid, verduurzaming en het up-to-date houden van de voorraad zijn zaken waarover de corporaties iets moeten zeggen.’

Overlevingsstand
Van Roosmalen is dan ook blij dat de corporaties de kans kregen in een steunverklaring hun mening over de deal te geven. ‘De deal staat vol ronkende ambities, maar die moeten we wel met elkaar zien waar te maken. Het is een complexe opgave, wat niet wil zeggen dat het niet gaat lukken. De Woondeal brengt alle partijen dichter bij elkaar. Zo weten marktpartijen, overheden, bewoners en corporaties van elkaar wat ze moeten doen en laten.’

‘De Woningwet en verschillende besluiten om kwetsbare groepen langer zelfstandig te laten wonen heeft verkeerd uitgepakt voor de leefbaarheid in bepaalde wijken’

Dat die samenwerking broodnodig is om de leefbaarheid in bepaalde wijken te verbeteren, weet Eric Angenent als geen ander. Als directeur van woningcorporatie Vivare ziet hij dagelijks met eigen ogen hoe groot de uitdaging in sommige Arnhemse wijken is. ‘In die kwetsbare wijken huisvesten wij veel van onze mensen. Door de invoering van de Woningwet en verschillende besluiten om kwetsbare groepen langer zelfstandig te laten wonen, staan wij voor een enorme uitdaging. Die combinatie heeft verkeerd uitgepakt voor de leefbaarheid in deze wijken. Gezinnen vertrekken en er komen voornamelijk kwetsbare doelgroepen voor terug. Het cement verdwijnt en de wijk gaat in een overlevingsstand.’

Jong cement
De leefbaarheid in de wijken verbeteren én de voorraad up-to-date houden én verduurzamen. Het is de uitdaging waar Angenent en zijn collega’s dagelijks mee te maken hebben. ‘We moeten nog beter samenwerken met gemeenten en welzijnsorganisaties. En beter kijken wat de wijk nodig heeft. Jong cement terugbrengen in de wijk noemen we dat. Gezinnen en starters die wat van de wijk willen maken en zorgen voor verbondenheid.’

De Woondeal, verbetering van de wijken in Arnhem Oost specifiek benoemt, moet voor Vivare een zet in de juiste richting zijn. Hoewel Angenent de ambities van de deal grotendeels onderschrijft, is hij ook sceptisch. ‘Natuurlijk is het goed dat we er als corporaties niet meer alleen voor staan en is het mooi dat het woningtekort wordt aangepakt. Maar er is bijvoorbeeld nog steeds sprake van een verhuurderheffing, terwijl wij met al die opgaven aan de slag moeten.’

Veel gepraat, we moeten ook wat doen
‘En het moet concreet worden. Dat zie ik nu nog niet gebeuren en dat baart mij zorgen. Er wordt vooral veel gepraat, maar we moeten ook wat doen. Misschien wil ik te snel, maar ik zie nog geen schop de grond ingaan.’

Foto: HH/Siebe Swart

ARNHEM IN CIJFERS

Aantal inwoners: 161.368 (1 januari 2020)
Samenstelling gemeentebestuur: D66, GroenLinks, PvdA en VVD
Prestatieafspraken: Woondeal gesloten op 4 maart 2020
Betrokken woningcorporaties: 16 corporaties, verzameld in Woonkr8
Woningvoorraad in de regio: 339.460
Verhouding sociale huur/vrije-sector/koop in procenten: 31% / 12% / 57%

Hobbel
Niet alleen Angenent onderschrijft het belang van het geen-woorden-maar-daden-principe. Ook Kerris ziet dat als de grootste hobbel. ‘De wil en intentie zijn er. Nu moet de bouwproductie op gang gebracht en op peil gehouden worden.’

Ondanks de twijfels die her en der nog leven en de laatste hindernissen, wil Van Roosmalen vooral de positieve kanten van de deal benadrukken. ‘Over een aantal jaar zien we wat er van de deal terecht is gekomen. Niet iedereen kreeg wat hij wilde, maar ik denk dat uiteindelijk iedereen zich in de uitwerking van de deal kan vinden. Als corporaties moeten we deze deal omarmen, omdat er de komende jaren genoeg op ons bordje terecht komt.’

tekst: jasper monster