Volgend artikel

Huisvesters van het volk

Bernard Heldt

Het begon met dubbeltjes

1 minuten leestijd

Bernard Heldt (1841-1914) is een man van overleg en samenwerking. Precies eigenschappen die de Amsterdamse Bouwmaatschappij tot verkrijging van Eigen Woningen nodig heeft om uit het slop te raken. Als Heldt er in 1875 toetreedt als vice-voorzitter is het een ruzi├źnd zooitje.

Het idee bij de start in 1868 was juist zo mooi: arbeiders leggen 10 cent per week in met als einddoel een eigen huis. Maar het ontbreekt aan een betrouwbare organisatie en duidelijke regels. De eerste voorzitter doet een greep uit de kas. Er is kapitaalgebrek om te bouwen. En als er dan toch een handjevol woningen klaar is, ontstaat er ruzie over de verloting.

Kapitaalkrachtige Amsterdammers kijken wel uit om daar geld in te steken. Totdat Heldt zich verbindt aan de Bouwmaatschappij. Zelf weet hij als geen ander hoe belangrijk een goed huis is. Zijn vader overleed jong. Als kind woonde hij met zijn moeder en zijn twee broertjes in een kelderwoning. In zijn leertijd als meubelmaker raakt Heldt betrokken bij vakbondswerk.

Dankzij die organisatie-ervaring kan Heldt bij de Bouwmaatschappij orde op zaken stellen. Hij stelt onder andere een commissie van toezicht in van Amsterdamse notabelen. Dat werkt. Het levert de Bouwmaatschappij kennis en kapitaal op om verspreid over Amsterdam huizen te bouwen. In 1885 schopt Heldt het als eerste arbeider tot Tweede Kamerlid.

Het rijtje dubbeltjeswoningen aan de Mauritskade in Amsterdam is tegenwoordig in beheer bij De Key. De woningcorporatie vierde in 2018 haar 150-jarig bestaan.

Meer lezen? Het begon met dubbeltjes van Jos van der Lans.

In de canon volkshuisvesting vindt u meer over de geschiedenis van sociale woningbouw op.

teksT: margriet pflug, foto: jonas briels