Volgend artikel

Groeten uit

Nijmegen

4 minuten leestijd

Overal in Nederland zijn de woningmarkt en de bewoners anders. In deze rubriek zoomen we in op één regio. Hoe is de situatie? En welke rol spelen de woningcorporaties? Dit keer: Nijmegen, European Green Capital 2018.

Op de Nijmeegse woningmarkt is het dringen geblazen. Jonge starters en middeninkomens hebben het moeilijk: er is grote behoefte aan sociale en middeldure huurwoningen. Het speelt in meer steden, maar in Nijmegen des te meer door haar jonge bevolking. De onderwijsstad telt meer dan 50 procent eenpersoonshuishoudens, 26 procent van de huishoudens is onder de 30 jaar, ouderen zijn met 35 procent ondervertegenwoordigd, de helft van de huishoudens heeft een inkomen onder de 30.000 euro.

Creatieve initiatieven
De situatie bracht woningcorporatie Talis tot een nieuwbouwproject voor jonge starters: Nimbus. Een 75 meter hoge woontoren met 117 sociale huurappartementen, verhuurd met tijdelijke contracten van vijf jaar. Talis-bestuurder Ronald Leushuis: ‘Het idee is dat de woonbehoefte van deze huurders binnen vijf jaar verandert of dat hun inkomen groeit en dat ze daardoor kunnen verhuizen naar een duurdere woning. Zijn ze nog niet zo ver, dan maken ze meer kans op een andere passende sociale huurwoning.’

Zonthermie op studentencomplex Doddendaal van SSH& in Nijmegen, voor verwarming en warmwater.

Voor de middeninkomens praten Talis en woningcorporatie Portaal met gemeente en beleggers over meer middeldure huurwoningen. In Grote Boelin Nijmegen-Noord, heeft Talis beleggers weten te interesseren voor een project van 200 woningen (sociale huur, vrije-sectorhuur, koop). De gemeente creëerde de voorwaarden, waaronder gedifferentieerde grondwaardebenadering. Leushuis legt uit: ‘Doordat er geen verplichting was voor middeldure huurwoningen van 711 tot 900 euro, zijn die niet gebouwd. Wel heeft een marktpartij huurwoningen van 640 tot 711 euro gebouwd, die hij vijftien jaar bereikbaar moet houden voor huurtoeslaggerechtigden. Een andere marktpartij bouwde huurwoningen vanaf 950 euro.’

Leushuis is blij met deze projecten maar wijst erop dat de komende tien jaar de behoefte aan bijvoorbeeld middeldure huurwoningen groter is dan de ingeschatte 900 woningen. Daarom loopt er een nieuw, gezamenlijk woonbehoefteonderzoek naar deze categorie.

Volgens de prestatieafspraken moet het aantal sociale huurwoningen tot 2025 netto met 1.000 toenemen. Er zijn al plannen voor ruim 1.600 nieuwe sociale huurwoningen in de komende vier jaar. Het nieuwe college wil daarnaast versneld 400 sociale en 500 middeldure huurwoningen extra bijbouwen. Het aantal woningen dat aan de sociale voorraad onttrokken mag worden, mag maximaal een derde zijn van het aantal nieuwe woningen.

Energietransitie
Corporaties, huurdersverenigingen en de gemeente zetten stevig in op verduurzaming en de energietransitie, blijkt verder uit de prestatieafspraken en het coalitieakkoord. Zo onderzoeken ze in drie pilotwijken hoe ze kunnen overstappen op een aardgasvrije energievoorziening. Het nieuwe college wil zelfs dat tijdens deze coalitieperiode ieder jaar in twee wijken het proces daarvoor op gang komt.

De drie samenwerkingspartijen trekken er samen in op. Helemaal nu Nijmegen ‘European Green Capital 2018’ is, een onderscheiding van de Europese Commissie voor een Europese stad die vooroploopt in duurzaamheid. Nijmegen verwierf de titel met veel activiteiten, waaronder het ‘duurzame estafettestokje’ dat telkens aan een volgende club met een duurzaamheidsinitiatief wordt doorgegeven. In september 2017 kregen de zeven woningcorporaties het estafettestokje vanwege hun energiebesparende projecten.

Hoe belangrijk verduurzaming ook is, volgens Hans Heinink, secretaris van huurdersvereniging Accio (Talis), moet de vereniging bewaken dat het voor huurders ook doenlijk blijft. ‘De energietransitie zal een grote impact hebben. Je moet mensen duidelijk maken dat voor het woongenot niet alles hosanna is. Daarom laten we meer energiecoaches opleiden. En we gaan meer samenwerken met de andere huurdersverenigingen om elkaar te versterken.’

Ongedeelde stad
De overkoepelende ambitie in de prestatieafspraken is: een ‘ongedeelde stad’ voor iedereen.

Staan de neuzen echt allemaal dezelfde kant op? ‘In veel gevallen wel’, zegt Renée Veldkamp, programmamanager Wonen bij de gemeente. ‘Aan de onderhandelingstafel vindt de afweging van de verschillende ambities en belangen plaats. Het kost allemaal geld en de tempo’s verschillen. In Nijmegen, waar het nieuwe college hoge ambities voor wonen en duurzaamheid heeft, is dat best ingewikkeld. Voor beide kanten. De corporaties staan er niet slecht voor, maar alleen al verduurzaming kost veel. In dat licht moet er landelijk ook iets gebeuren.’

Voor Kees van Kampen, directeur-bestuurder van WoonGenoot, blijft het bij alle verandering belangrijk de ongedeelde stad voor ogen te houden. ‘Door de Woningwetinstructie passend toewijzen dreigen mensen met een uitkering of mensen met psychiatrische problematiek terecht te komen in wijken met overwegend sociale huur. Je moet deze groepen ook kunnen huisvesten in wijken die wat meer kunnen dragen.’

Samenwerking
Wat de driepartijensamenwerking betreft is het voor iedereen nog zoeken naar gelijkwaardigheid. ‘De rol van huurders mag groter’, zegt Van Kampen. ‘Lastig, er wordt veel tijd en energie gevraagd van huurders.’

Toch groeien Accio en HV Omslag (WoonGenoot) er steeds meer in. ‘Bij Omslag nemen we niet meer alles klakkeloos aan’, zegt voorzitter Marc Snippert. ‘We gaan zelf op onderzoek uit of gaan te rade bij de Woonbond en bij studenten die ervoor doorleren. Door vragen te stellen groeit je inzicht in de achterliggende belangen. Bijvoorbeeld van de gemeente, die extra wilde bouwen in Noord en in de stad omdat ze daar dure grond heeft waarvan de kosten terugverdiend moeten worden. Maar in hoeverre gaat dat ten koste van Dukenburg, waar WoonGenoot veel bezit heeft? We komen er wel uit, hoor. Het onderlinge vertrouwen is er.’ 

Foto: Hollandse Hoogte

NIJMEGEN IN CIJFERS

Aantal inwoners: 173.557 (2017)

Gemeentebestuur: nieuwe coalitie van GroenLinks, D66, SP

Woningmarktregio: Arnhem-Nijmegen

Prestatieafspraken: ja, 2018 t/m 2022, gemaakt in december 2017 op basis van de Woonvisie 2015-2020.

Woningcorporaties: Portaal (de grootste), Talis, Standvast Wonen, De Gemeenschap, SSH&, WoonGenoot, Mooiland

Aantal sociale huurwoningen: 29.653

Verhouding sociale huur-vrijesectorhuur: 96% sociale huur, 4% vrije-sectorhuur (van het corporatiebezit)

Gemiddelde maandhuur corporatiewoningen: circa 525 euro bruto

tekst: gemma schoot