Volgend artikel

Opinie

Samen op weg naar fijn en betaalbaar wonen

Karo van Dongen, bestuurder Alwel

3 minuten leestijd

De betaalbaarheid van nieuwe woningen staat enorm onder druk. In Zuid-Nederland bundelden corporaties, industrie en bouwbedrijven hun krachten om daar wat aan te doen. Karo van Dongen doet een oproep om deze Bouwstroom uit te breiden naar de rest van Nederland.

Er is genoeg gepraat over de noodzaak van betaalbare woningbouw. Het is tijd om aan de slag te gaan. De feiten zijn bekend: het tempo van de bouw van nieuwe woningen is veel te laag. Aedes maakte in februari bekend dat woningcorporaties naar verwachting dit jaar nipt 17.000 nieuwbouwwoningen realiseren. Ons streven ligt bij 34.000 per jaar.

We weten ook wat de belemmeringen zijn voor het plannen en realiseren van nieuwbouw: Er is niet alleen soms een gebrek aan grond, ook marktpartijen zijn moeilijker te vinden. Die hebben het druk en zeggen vaak nee. En als ze tijd hebben, zijn de bouwkosten ongelooflijk hoog.

Ondertussen zijn de investeringscapaciteiten van corporaties beperkt door de stijgende verhuurderheffing en andere belastingdruk en de forse verduurzamingsopgave.

‘We maken samen met de industrie en bouwbedrijven afspraken over het op elkaar afstemmen van onze planningen en het gezamenlijk inkopen van bouwconcepten’

Als we zo doorgaan, zal het aantal mensen dat wij niet aan een woning kunnen helpen, snel groter worden. Dan zullen jongeren nog langer thuis moeten blijven wonen, kunnen gezinnen niet doorstromen, statushouders minder snel een woning krijgen en mensen die elders een baan kunnen krijgen deze niet accepteren. Over de noodzaak van een betaalbare woningbouwmarkt bestaat geen twijfel.

Samen regie
In Limburg en Brabant hebben corporaties hun krachten gebundeld om dit probleem aan te pakken. Samen met bouwers en de industrie gaan wij een betaalbare woningbouwmarkt creëren. Dat doen we in het samenwerkingsverband De Bouwstroom Zuid. Hoe pakken we dat aan?

Door gezamenlijk de regie te voeren. Dat begint bij een vraagbundeling van de corporaties. We ordenen die vraag in Product-Markt-Combinaties. Dat zijn combinaties van de te huisvesten doelgroep, bijvoorbeeld tweepersoonshuishoudens en het passende woningtype. Zo kunnen we zorgen voor een continue stroom. Dat zorgt voor continuïteit en stabiliteit waardoor industrie en bouwers hun productiecapaciteit optimaal kunnen benutten.

Een betonmaker vertelde onlangs bijvoorbeeld dat hij jaarlijks voor 500 extra woningen beton kan produceren tegen 15 procent lagere kosten. Mits hij de garantie heeft van een stabiele productie.

Betonfabriek stil
Nu komt het nog voor dat een aannemer een bepaalde hoeveelheid beton bestelt, vervolgens vertraagt de bouw en schort de aannemer de bestelling op. Dan staan de machines in de betonfabriek stil. En als een machine niet draait, worden de vaste lasten over een kleiner aantal opdrachten verdeeld en blijft de prijs hoog. Dat willen wij veranderen.

Door als corporaties samen met de industrie en bouwbedrijven afspraken te maken over het op elkaar afstemmen van onze planningen en het gezamenlijk inkopen van bouwconcepten. Dan ontstaat er die gewenste bouwstroom waardoor de marktpartijen kunnen leveren tegen lagere prijzen.

Autonomie inleveren
Het klopt: deze andere werkwijze vraagt wat van ons. Corporaties zullen iets van hun autonomie moeten inleveren. Wij zullen met elkaar onze planning moeten afstemmen op die continue stroom. Dat betekent dat niet iedere corporatie haar eigen stempel op een nieuwbouwproject kan zetten. En dat we zullen moeten accepteren dat we geen 10, 15 of 20 eisen kunnen formuleren omdat onze corporatie net iets andere wensen heeft.

We zullen onze vragen aan bouwers en de industrie moeten standaardiseren. Dat wil zeggen dat we van een traditionele naar een conceptuele manier van bouwen gaan. Het is niet voor niets dat we de Bouwstroom samen met Aedes en het Netwerk Conceptueel Bouwen hebben ontwikkeld.

MEEDOEN?

Het Netwerk Conceptueel Bouwen en Aedes werken met de Bouwstroom aan een alliantie waarin corporaties, conceptaanbieders en industrie samen werken aan betaalbare nieuwbouw. Meer informatie: het Netwerk Conceptueel Bouwen

Die standaardisatie betekent overigens niet dat alle huizen er hetzelfde uit gaan zien; er blijft ruimte voor flexibiliteit. Neem maar eens een kijkje op de Conceptenboulevard van het netwerk. Dan ziet u dat er keuze is uit veel verschillende typen te bouwen woningen. Ze zien er goed uit én ze zijn betaalbaar.

De Bouwstroom is nu nog vooral een initiatief van Limburgse en Brabantse corporaties. We maken dit graag een landelijke beweging. Inmiddels is er al een corporatie buiten het Zuiden aangesloten. Laten we deze samenwerking uitbreiden over heel Nederland. Doet u mee? 

illustratie: han hoogerbrugge