Volgend artikel

Groeten uit

Den Haag

Samenwerken tegen woonfraude

4 minuten leestijd

Overal in Nederland zijn de woningmarkt en de bewoners anders. In deze rubriek zoomen we op één regio in. Hoe is de situatie? En welke rol spelen woningcorporaties? In Den Haag is de krapte op de woningmarkt enorm en dat leidt tot woonfraude. Gezamenlijk proberen de corporaties de fraudeurs te bestrijden.

Om de ernst van de problematiek op de Haagse woningmarkt te kunnen begrijpen, is een snelle blik op de harde feiten al voldoende. ‘In de regio Den Haag zijn er 140.000 woningzoekenden, waarvan ongeveer de helft actief op zoek is’, zegt directeur Jozefine Hoft van Sociale Verhuurders Haaglanden (SVH). ‘De woningcorporaties in de regio hebben jaarlijks zo’n 8.300 woningen beschikbaar. Dat geeft de krapte op de woningmarkt aan en die krapte is ook overal zichtbaar.’

Foto: Frank van der Burg

Onlangs opgeleverde sociale huurwoningen in de Haagse woonwijk Morgenstond van corporatie Staedion.

De vijftien corporaties die zich verenigd hebben in de SVH werken actief samen om de krapte op te lossen. Daarbij loopt iedereen tegen dezelfde problemen aan. Mohamed Baba, voorzitter van het SVH-bestuur: ‘Er is een groot tekort aan nieuwbouwlocaties en het ontbreekt de corporaties aan financiële slagkracht.‘

‘Ze zijn druk bezig met verduurzamen en investeren, waardoor er weinig financiële ruimte overblijft. Een combinatie die de uitdaging voor de verschillende partijen alleen maar groter maakt.’ Woningbouw in de regio is een belangrijk thema op de agenda bij de besprekingen over de regionale prestatieafspraken, die nu weer bezig zijn.

Lange wachtlijsten
De situatie zorgt voor hoofdbrekens bij de verschillende corporatiebestuurders. ‘Den Haag is een grote stad waar mensen graag naartoe trekken, alleen is de stad al bijna helemaal volgebouwd’, zegt Ria Koppen van woningcorporatie Haag Wonen (22.000 sociale huurwoningen).

‘Er is weinig plaats voor nieuwbouw en dat zorgt voor lange wachtlijsten. We merken het ook in de gesprekken met onze stakeholders. Betaalbaarheid was altijd aandachtspunt nummer één, maar dat is snel omgeslagen naar beschikbaarheid.’

De partijen in de regio hanteren een duidelijke strategie om de problemen aan te pakken: samenwerking. Niet alleen door met elkaar te praten, maar vooral door concreet actie te ondernemen. Baba: ‘De SVH heeft de beschikking over veel data. We analyseren voor elke stad welk vraagstuk er ligt en kijken met de betrokken corporaties welke oplossingen er mogelijk zijn. Daarnaast zitten we ook met de provincie, gemeenten en huurdersorganisatie om de tafel om de lijnen zo kort mogelijk te houden.’

Niet over de balk smijten
Een van die concrete samenwerkingsverbanden heeft als doel de private ontwikkelaars in Den Haag de pas af te snijden. De afgelopen jaren heeft de gemeente veel grond verkocht aan ontwikkelaars, waardoor corporaties vaak andere onderhandelingspartners hebben dan voorheen. ‘We willen als corporaties niet tegen elkaar gaan opbieden, als we alle drie dezelfde aanbieding hebben gekregen van een ontwikkelaar’, legt Koppen uit.

‘De drie grote corporaties, Vestia, Staedion en wij, hebben daarom een afspraak gemaakt. Als er externe projecten langskomen, informeren wij elkaar om te voorkomen dat we tegen elkaar opbieden. Vorig jaar zijn we met deze afspraken begonnen en het werkt heel goed. Wat we vooral niet willen, is gemeenschapsgeld over de balk smijten. De euro’s die we hebben, willen we zo goed mogelijk uitgeven.’

Foto: Hollandse Hoogte

DEN HAAG IN CIJFERS

Aantal inwoners: 540.760 inwoners (1 mei 2019)
Gemeentebestuur: VVD, Hart voor Den Haag/Groep de Mos, GroenLinks, D66
Woningmarktregio: Haaglanden
Prestatieafspraken: De prestatieafspraken in de regio lopen tot en met 2019. De partijen zitten komende tijd om de tafel om nieuwe afspraken voor de komende vier jaar te maken.
Woningcorporaties: 15 corporaties in de regio
Aantal sociale huurwoningen: 157.526 (regio)
Verhouding sociale huur-vrijesectorhuur: 31,9% sociale huurwoningen, 21,7% particuliere huurwoningen
Gemiddelde maandhuur corporatiewoningen: 547 euro netto (Haag Wonen) 

Woonfraude
Daarnaast geeft de krapte de Haagse woningmarkt een verhoogd risico op woonfraude. Van het vervalsen van inkomensgegevens tot het verhuren van niet-bestaande woningen, de corporaties hebben er hun handen vol aan. ‘Woonfraude is sinds een jaar of twee een groot probleem in onze regio’, zegt Hoft namens de SVH. ‘Sindsdien zijn er naast de huis-tuin-en-keukenvervalsingen ook professionele bureaus actief. Deze bureaus zijn hardnekkig en zorgelijk.’

Alle Haagse corporaties hebben te maken met de problematiek en erkennen de moeilijkheden die zij hebben om de fraudeurs aan te pakken. Koppen: ‘Dat woningen een schaars goed zijn, daar proberen louche partijen geld aan te verdienen. Het irritante is dat wanneer de politie zo’n bureautje op het spoor is en de boel wordt ontmanteld, ze een week later onder een andere naam weer vrolijk verder gaan.’

Proef
Ook in dit geval hopen de corporaties dat samenwerking de sleutel tot een succesvolle aanpak zal zijn. Om de fraudeurs in de toekomst te slim af te kunnen zijn, is SVH samen met het ministerie van BZK, de gemeente Den Haag en de Belastingdienst een proef gestart om woonfraude tegen te gaan.

Tijdens de proef is de eerste stap dat de corporatie inzicht krijgt in het historische inkomen van de huurder door een directe koppeling met het systeem van de Belastingdienst. Uiteindelijk is het plan deze samenwerking veel breder te trekken, zodat een woningtoewijzing helemaal digitaal kan verlopen.

Koppen: ‘Dan zet je echt een stap. Bij verhuur zijn nu zaken als uittreksels en inkomensverklaringen nodig. Die zijn allemaal te vervalsen. Als alles digitaal is gekoppeld, ben je daar meteen van af.’

‘Als alles digitaal gekoppeld is, zijn geen fraudegevoelige formulieren meer nodig bij woningtoewijzing’

Staedion is als woningcorporatie uitgekozen om aan te sluiten. Willem Krzeszewski, bestuursvoorzitter van Staedion, is enthousiast over de plannen. ‘Inzage in bijvoorbeeld de inkomens van huurders gaat nu nog met allerlei formulieren die heel fraudegevoelig zijn. Met een koppeling met de systemen van de Belastingdienst, kunnen wij direct op de situatie inspelen.’ Zijn collega’s sluiten zich bij het standpunt van Krzeszewski aan.

Koppen: ‘Sinds de invoering van de AVG zijn gemeenten en de Belastingdienst te voorzichtig geworden met het beschikbaar stellen van gegevens. Wij zijn een betrouwbare, maatschappelijke instelling die zorgvuldig omgaat met persoonlijke informatie. Dat doen wij immers dagelijks.’

Tekst: jasper monster