Volgend artikel

Groeten uit

Terschelling

4 minuten leestijd

Overal in Nederland zijn de woningmarkt en de bewoners anders. In deze rubriek zoomen we op één regio in. Hoe is de situatie? En welke rol speelt de woningcorporatie? Dit keer: Terschelling, het op een na grootste Nederlandse Waddeneiland.

Vrijheid, de mooie natuur: wonen op Terschelling is heerlijk volgens Astrid van Belzen en Hans Lettinga, eilanders en bestuursleden van huurdersvereniging de Brandaris. Iets minder rooskleurig is de woningmarkt op het eiland. Die is vergelijkbaar met de Randstad; een wachtlijst van circa zes jaar voor een sociale huurwoning en een tekort aan betaalbare woningen voor middeninkomens. Anders dan in de Randstad kunnen inwoners niet makkelijk uitwijken naar een andere woonplaats. En bijbouwen is lastig door de beperkte ruimte en de natuur.

Meer doorstroming
Op Terschelling is nauwelijks doorstroming, vertelt Janine Gerardts-Godderij, directeur-bestuurder van Woningstichting De Veste. ‘Relatief veel mensen wonen scheef en dat is te verklaren. Zij kunnen nu nergens heen door het gebrek aan betaalbare vrije-sectorhuur en goedkope koopwoningen.’ Vrije-sectorhuur kent het eiland nauwelijks. En de prijzen van eengezinswoningen starten bij 250.000 tot 300.000 euro. Dat heeft te maken met de populariteit van het eiland, vermogende pensionado’s van de wal komen er bijvoorbeeld graag wonen. Overigens kom je als bewoner van het vasteland niet zo eenvoudig in aanmerking voor een sociale huurwoning of koopwoning tot 373.000 euro op Terschelling. Daarvoor moet je kunnen bewijzen dat je een maatschappelijke of economische binding met het eiland hebt.

Foto: Albert Wester

Onlangs leverde De Veste zestien sociale huurwoningen op aan de Jan Ruyglaan op Terschelling.

Het gebrek aan opties voor mensen met een middeninkomen zorgt voor vervelende situaties, merkt de huurdersvereniging. Lettinga: ‘Een stel dat ondertussen kinderen heeft bijvoorbeeld, en niet verder komt dan hun starterswoning.’ Huurdersvereniging, gemeente en woningcorporatie sloegen de handen ineen en maakten eerder dit jaar prestatieafspraken om de woningmarkt weer in beweging te brengen. Die afspraken hoefden ze volgens de Woningwet niet te maken omdat de gemeentelijke Woonvisie nog in ontwikkeling is. Bovendien is Terschelling niet het kerngebied van de corporatie, dat is de regio Zwolle-Stedendriehoek waar ze de meeste huurwoningen heeft. ‘Toch wilden we alle drie graag prestatieafspraken’, vertelt Gerardts-Godderij. ‘De situatie op Terschelling is namelijk zó specifiek, alle kleine dingen die je doet kunnen grote gevolgen hebben voor de woningmarkt. Daarom moeten we samen goed nadenken over oplossingen.’

Hogere toewijzingsgrens
Een aantal concrete afspraken moet de doorstroming weer op gang brengen. Zo mogen ouderen hun huidige (meestal lagere) huur houden als ze verhuizen van een gezinswoning naar een seniorenwoning. De Veste gaat woningruil meer mogelijk maken en ze bekijkt of grote gezinnen voorrang kunnen krijgen als er een woning met minimaal vier slaapkamers vrijkomt. Verder hanteert de corporatie een toewijzingsgrens van 46.262 euro voor sociale huur op het eiland. Zo kunnen mensen die nu geen alternatief hebben toch in een sociale huurwoning wonen. Overigens zal de corporatie ervoor waken dat ze daarbij niet over de 10 procent gaat die ze boven de 40.349 euro mag toewijzen, zegt Gerardts-Godderij. De gemeente gaat verder op verzoek van de huurdersorganisatie onderzoeken of leegstaande woningen van particulieren ingezet kunnen worden voor de doorstroming.

De huurdersorganisatie is blij met de maatregelen, vertelt Van Belzen. ‘De afspraken zijn heel concreet, we keken samen naar wat wél kan en minder naar wat niet kan. Door de hogere inkomensgrens kan iedere eilander hier een plekje op Terschelling vinden.’ Voor de toekomst hoopt de huurdersvereniging op een aanpassing van het toewijzingsbeleid: starters moeten dan voorrang krijgen op kleinere woningen en gezinnen op grotere woningen. ‘We blijven druk op de ketel houden.’

Nieuwbouw: wel of niet
Wethouder De Jong is positief over de doorstroommaatregelen, maar er is meer nodig, stelt hij. ‘We kunnen ons niet permitteren om de doorstroming eerst op gang te laten komen. Dat duurt te lang voor de groep die nu wacht, zoals starters tot 35 jaar die nu noodgedwongen bij hun ouders wonen of illegaal in recreatieparken.’ Voor hen zijn volgens de wethouder goedkope nieuwbouwwoningen nodig.

Ook de huurdersvereniging wil meer sociale huurwoningen. De Veste denkt daar anders over en baseert zich daarbij op cijfers waaruit blijkt dat er voldoende goedkope sociale huurwoningen zijn. Volgens Gerardts-Godderij is er voor de doorstroming juist behoefte aan nieuwbouw van vrije-sectorwoningen en goedkope koopwoningen. Als de corporatie in de toekomst toch nieuwbouw neer gaat zetten dan moet ze overigens ontheffing aanvragen bij het ministerie omdat Terschelling niet in haar kernregio valt. Het besluit over goedkope nieuwbouw is dus nog niet gevallen, de gesprekken hierover gaan verder bij de prestatieafspraken voor 2018. Ook op de lijst voor de volgende afspraken: De Veste wil in de toekomst graag een bijdrage leveren aan het vergroten van het aantal goedkope koopwoningen door een aantal eigen woningen te verkopen en daar nieuwe sociale woningen voor in de plaats te bouwen.

Ondertussen onderzoekt de gemeente op welke locaties marktpartijen goedkopere koopwoningen kunnen bouwen. Het is de uitdaging om die prijzen op het populaire eiland dan ook echt laag te houden, zegt de wethouder. ‘Als gemeente moeten we daar zoveel mogelijk op sturen. We gaan nadenken hoe we dat het beste kunnen doen, bijvoorbeeld met erfpacht.’ 

Foto: Hollandse Hoogte

TERSCHELLING IN CIJFERS

Inwoners: 4.866
Gemeentebestuur: PvdA, CDA, VVD
Woningmarktregio: Fryslân
Prestatieafspraken: ja, voor 2017
Woningcorporaties: alleen De Veste (ook actief in Dalfsen, Ommen, Hardenberg en Enschede)
Sociale huurwoningen: 204 studentenwoningen en 414 sociale huurwoningen
Verhouding sociale huur/vrije-sectorhuur/koop: 26%/15%/57%
Gemiddelde maandhuur corporatiewoningen: 372,08 euro (inclusief studentenwoningen)

tekst: latifa vonk, foto’s: hollandse hoogte en albert wester