Volgend artikel

Opinie

‘Geld en plannen zijn er, maar de grond ontbreekt’

Ed de Groot, voorzitter Regioplatform Woningcorporaties Utrecht

3 minuten leestijd

In de regio Utrecht zijn heel hard nieuwe sociale huurwoningen nodig. Corporaties kunnen en willen die bouwen en hebben daar ook plannen voor. Maar omdat bouwlocaties ontbreken, is een groot deel van die plannen boterzacht. Ed de Groot zet de belemmeringen en oplossingen op een rij.

Nieuwe sociale huurwoningen zijn hard nodig in de regio Utrecht. De groep mensen met lage inkomens groeit en de inschrijftijd voor een huis bedraagt vaak wel tien jaar. Het goede nieuws is dat de 22 woningcorporaties verenigd in het Regioplatform Woningcorporaties Utrecht (RWU) financieel bereid en in staat zijn om de komende vijf jaar zo’n 8.500 sociale huurwoningen te bouwen. De investeringsruimte is aanwezig en voor de meeste nieuwbouw liggen de plannen klaar. Maar de bouwlocaties daarvoor zijn grotendeels onzeker.

Door die onzekerheid is 40 procent van de bouwplannen boterzacht. Relatieve zekerheid is er alleen over de harde plannen. Dat zijn de bouwplannen waarbij de corporatie zelf eigenaar is van de grond, of waarbij zij met een gemeente al afspraken heeft gemaakt over een bouwlocatie. Bij de zachte plannen is de beoogde grond vaak van een commerciële partij. En die rekent meestal de hoofdprijs. Soms is de gemeente eigenaar van de grond. Dan kan het gebeuren dat die gemeente geen haast maakt met het beschikbaar stellen van kavels voor sociale huur. Dat kan namelijk leiden tot het zakken van de prijs voor de overige kavels waarop koopwoningen zijn gepland.

Rode contouren
Of we het leuk vinden of niet: dat is hoe de markt werkt. In de Utrechtse regio zijn er daarnaast ook gemeenten die zelf te hoge grondprijzen vragen aan de corporaties. En dan zijn er nog de provinciale regels die stellen dat gemeenten alleen binnen de zogeheten rode contouren van de Structuurvisie nieuw mogen bouwen. Tot zover de belemmeringen. Hoe kunnen we die aanpakken? Besef van urgentie, politieke wil en samenwerking is nodig. Aan hun gezamenlijke bestuurstafel spraken de verantwoordelijke wethouders van de Utrechtse gemeenten onlangs al hun bereidheid tot samenwerking uit. Nu moeten ook de gemeenten afzonderlijk haast maken met de ontwikkeling van bestaande binnenstedelijke locaties en met het zoeken naar nieuwe locaties.

Laten we om te beginnen zo snel mogelijk alle harde plannen omzetten in concrete acties. Dan kunnen we daarna gezamenlijk, dus corporaties en de betreffende gemeentebesturen, kijken welke zachte plannen we voortvarend in harde plannen kunnen omzetten. Door bijvoorbeeld samen een beroep te doen op de provincie Utrecht om de rode contouren te verruimen. Gemeenteraden kunnen versneld kiezen om locaties specifiek voor sociale woningbouw aan te wijzen. Ook kunnen zij in overleg met commerciële partijen in grondexploitatieovereenkomsten de noodzaak voor sociale woningbouw verankeren.

Verhalen van woningzoekenden
Onlangs spraken de leden van Aedes in de Woonagenda de ambitie uit om de komende jaren weer veel meer huurwoningen te bouwen. De Vereniging Nederlandse Gemeenten waardeert die inzet en zal haar leden stimuleren daaraan mee te werken. Dat zijn initiatieven die ons zeker zullen helpen. Ondertussen moeten ook de corporaties in de Utrechtse regio wethouders en ambtenaren blijven stimuleren om de gewenste producties te halen. Als er niet meer locaties komen, neemt de schaarste aan woningen in onze regio alleen maar toe en zullen ook de huizenprijzen nog verder stijgen. Dan wordt een gewone woning voor een verpleegster, politieagent of onderwijzer in de stad Utrecht bijvoorbeeld vrijwel onbereikbaar. Of het nou koop is, of huur. Misschien moeten we de woningzoekenden in deze regio wel inschakelen bij het zoeken van een oplossing. Zij kunnen de verhalen vertellen die echt duidelijk maken dat veel mensen een huis nodig hebben in een van de Utrechtse gemeenten.

Illustratie: Han Hoogerbrugge

illustratie: han hoogerbrugge