Volgend artikel
Aedes-Magazine editie 1-2017

Achtergrond

VERKIEZINGEN 2017: NIEUWE, ENERGIEZUINIGE, BETAALBARE WONINGEN

5 minuten leestijd

Nieuwe, energiezuinige en betaalbare sociale huurwoningen: dat is wat de woningmarkt in Nederland de komende jaren nodig heeft. Woningcorporaties zetten zich daar graag voor in. En dat kan ook weer, na jaren van onzekerheid door de economische crisis en nieuwe wetgeving. In dit artikel leest u hoe ze dat al doen, wat de sector nodig heeft van een nieuw kabinet en hoe de politieke partijen daarover denken.

Nieuwbouw - ‘Onze oudste slaapt weer door’

Op veel plekken in Nederland zijn nieuwe sociale huurwoningen hard nodig. Zoals hier in Anna Paulowna, waar Isabella en René van der Helden en hun twee zoontjes van 5 en 7 net zijn komen wonen. Woningcorporatie Wooncompagnie bouwde in Elshof-Zuid 12 eengezinswoningen, 18 huurappartementen en een woonzorgcomplex met 28 woningen voor ouderen met dementie. Het dorp in de Kop van Noord-Holland is vanwege zijn voorzieningen (winkels, scholen) aantrekkelijk voor woningzoekenden. In dit huis zit het gezin Van der Helden fijn gezien de zorg voor hun jongste zoon. Isabella: ‘Hij heeft het zeer zeldzame 3q29-syndroom en is onder meer zwaar autistisch. Mijn man heeft een uitkering en ik werk halve dagen omdat ons zoontje zoveel aandacht nodig heeft. De huurtoeslag kunnen we niet missen.’ Het nieuwbouwhuis is ruim, energiezuinig en goed geïsoleerd. ‘Een verademing. Een rustige omgeving is voor ons heel belangrijk. Ons zoontje maakt ’s nachts soms veel herrie. In dit huis hoeven we niet bang te zijn dat de buren er last van hebben. En onze oudste zoon slaapt weer door.’

Woningcorporaties willen nieuwe woningen bouwen. Om regio’s vitaal te houden, om de wachtlijsten te verkorten in drukke woningmarktgebieden en om bijzondere doelgroepen te helpen aan een woning. Het is soms een hele puzzel om dit soort woningen onder de aftoppingsgrens (met een huur van maximaal 635,05 euro) te bouwen, vertelt procesmanager Mascha Kramer van Wooncompagnie. ‘Na de crisis, de invoering van de verhuurderheffing en de nieuwe Woningwet worden we nu aangespoord snel te gaan bouwen. Dat is ook nodig, maar soms lastig gezien de vele regels en het feit dat bouwen weer duurder wordt omdat de markt aantrekt.’

Duurzaamheid - ‘Stoken hoeft straks een stuk minder’

Stef Brandenburg vertrekt met zijn laatste spulletjes naar een wisselwoning een paar minuten verderop. Waarschijnlijk kan hij in maart of april weer terug naar dit huis in de Amsterdamse wijk Jeruzalem. Het is een van de meer dan 300 woningen die woningcorporatie Rochdale daar renoveert. Nieuwe badkamer en keuken, betere geluidsisolatie, dubbelglas en een centrale verwarming. Daardoor gaan de woningen naar energielabel B, net zoals alle andere renovaties van de corporatie. ‘We wilden eigenlijk al veel eerder beginnen met dit project, maar moesten het uitstellen vanwege de crisis’, vertellen projectleiders Martin van den Broeke en Frank Herscheid van Rochdale. ‘Daar kwam de verhuurderheffing nog eens bovenop.’

Woningcorporaties kunnen een grote bijdrage leveren aan energiebesparing en streven naar gemiddeld energielabel B in 2020. Dat levert ook de huurder voordeel op: een lagere energierekening en comfort. ‘Ik ga wel een paar tientjes meer betalen, maar dat heb ik ervoor over’, zegt Stef. Hij twijfelde er niet aan om straks weer terug te keren naar zijn eigen woning. ‘Er is hier veel groen, het is rustig en binnen heel knus.’ De verhuizing naar de wisselwoning was een hele klus. ‘Ik was echt kapot. Je verzamelt heel wat troep door de jaren heen, en dat heb ik nu allemaal uitgezocht. Dus het is ook meteen een nieuwe start.’ Rochdale heeft de bewoners zoveel mogelijk uit handen genomen bij het verhuizen, door er bijvoorbeeld voor te zorgen dat de wisselwoning al gestoffeerd was en een aantal uur verhuishulp aan te bieden.

Betaalbaarheid - ‘Ik ga er financieel op vooruit’

De woningcorporaties in Zwolle wilden iets doen voor huurders met de laagste inkomens, omdat ze de betaalbaarheidsproblemen zagen toenemen in de afgelopen jaren. Met hulp van de gemeente besloten ze huurverlaging of verhuizing naar een goedkopere woning aan te bieden aan iedereen die tussen 2012 en 2015 een woning was gaan huren eigenlijk boven hun budget. Patricia Haverink (45) was één van de 520 huurders die afgelopen najaar een brief kreeg. ‘Eerst wilde ik er niets van weten. Ik dacht: ik zit hier goed. Maar na een tijdje begon ik te twijfelen. Mijn puberzoon is aan het opgroeien, de woning is vrij klein en behoorlijk duur. Dus toen heb ik toch gebeld. Een medewerker van de corporatie heeft me gigantisch goed geholpen.’ 

Patricia krijgt van de corporatie extra inschrijfduur, zodat ze meer kans maakt als ze op een andere woning reageert. De gemeente draagt bij met een verhuiskostenvergoeding van 1.500 euro. ‘Ik ben nu aan het kijken waar we heen zouden kunnen. Spannend, maar een heel goed initiatief van de woningcorporatie. Ik ga er straks op jaarbasis waarschijnlijk zo’n 1.200 euro op vooruit. Ik zit volledig in de WAO, dus dan zijn dit soort dingen heel belangrijk.’ Het aanbod is onderdeel van een 10-puntenplan betaalbaarheid van deltaWonen, Openbaar Belang, SWZ en de gemeente. ‘Daarvoor hebben we eerst met huurdersverenigingen, zorginstellingen en andere stakeholders gesproken’, vertelt Mathilde Grootjans, beleidsmedewerker bij SWZ. Verder komen er meer flexibele woningen, zijn er energiecoaches en plaatsen de corporaties zonnepanelen om de energielasten omlaag te brengen. ‘Zo dragen wij ons steentje bij aan de betaalbaarheid van het huren. Maar mensen blijven ook afhankelijk van de huurtoeslag. Wij hopen dat een nieuw kabinet daar niet op bezuinigt.’

TEKST:HANNEKE NAGTZAAM, FOTO ISABELLA EN RENE VAN DER HELDEN: ESTHER VAN DER LINDEN, foto STEF BRANDENBURG: JEROEN VAN KOOTEN, FOTO PATRICIA HAVERINK: HERMAN ENGBERS

WAT VRAAGT AEDES VAN EEN NIEUW KABINET?

Er zijn in het hele land meer betaalbare, energiezuinige sociale huurwoningen nodig. Meer levensloopbestendige woningen, geschikt voor zorg. En extra woningen voor mensen uit de maatschappelijke opvang en andere bijzondere doelgroepen. Om deze opgaven te kunnen realiseren, moeten woningcorporaties kunnen investeren.

• Schaf de verhuurderheffing – belasting over sociale huurwoningen – af. Of investeer dit geld (1,7 miljard euro in 2017) in bouw, energiebesparing en betaalbare huren.
• Verminder de grote administratieve lastendruk op woningcorporaties.
• Schrap de vennootschapsbelasting voor sociale taken van woningcorporaties.
• Schrap de overdrachtsbelasting als woningcorporaties woningen verkopen aan collega-corporaties.
• Stimuleer investeringen in het verduurzamen van woningen en neem belemmeringen weg.
• Kijk bij het passend toewijzen van woningen ook naar de energielasten in plaats van alleen de huur. Dat bedrag moet passen bij het inkomen van de huurder.
• Begroot de huurtoeslag beter. En onderzoek de mogelijkheid van een maximum aan huurtoeslag dat een huishouden kan ontvangen (kiest de huurder voor een woning met een duurdere huur, dan krijgt diegene over dat gedeelte geen huurtoeslag).
• Geef woningcorporaties ruimte om te investeren in leefbaarheid en, als dat nodig is, meer ruimte om te investeren in middeldure huurwoningen (700-900 euro) als marktpartijen niet kunnen en/of willen.
• Indexeer de nu bevroren liberalisatiegrens voor huurwoningen (grens of een huurwoning in de sociale of vrije sector valt) weer jaarlijks en onderzoek of die grens regionaal bepaald kan worden in plaats van landelijk.

Meer weten? Kijk in het Aedes-dossier Verkiezingen.

Verkiezingsprogramma’s: wat wil de politiek vanaf 2017? Download het overzicht van alle standpunten dat Aedes maakte